در صنعت پرورش طیور گوشتی و تخمگذار، زمان طلاست. یک جوجه گوشتی تنها در عرض چند هفته باید از وزنی حدود ۴۰ گرم به بالای ۲.۵ کیلوگرم برسد. این سرعت رشد خارقالعاده، نیازمند تغذیهای بهشدت متراکم، دقیق و بالانسشده است. برای رسیدن به این هدف، مرغداران معمولاً از ترکیبی فشرده به نام «کنسانتره» در جیره استفاده میکنند. دانستن این موضوع که دقیقاً چه ترکیباتی وارد سالن پرورشی میشود و مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور چه کیفیتی دارند، مستقیماً با سود و زیان یک دوره پرورشی گره خورده است.
کمبود حتی یک ویتامین یا اسید آمینه در این ترکیب فشرده، میتواند منجر به افت شدید ضریب تبدیل، شیوع بیماری و تلفات بالا شود. در این گزارش تخصصی از هلدینگ محمدیان، به مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور میپردازیم تا تولیدکنندگان خوراک و مرغداران با دیدی کارشناسی اقدام به تامین و فرمولاسیون نهادههای خود نمایند.
کنسانتره طیور چیست و چرا مهم است؟
کنسانتره در لغت به معنای عصاره و بخش متراکم است. در صنعت مرغداری، کنسانتره محصولی است که شامل گرانقیمتترین، حساسترین و تخصصیترین ریزمغذیهای مورد نیاز پرنده است که با دقت میکروسکوپی در کارخانه با هم ترکیب شدهاند. مرغدار با خرید این محصول، دیگر نیازی به خرید دهها قلم ویتامین و ماده معدنی به صورت جداگانه ندارد، بلکه کنسانتره را تهیه کرده و در مرغداری خود با اقلام درشتمغذی (ماکرو) یعنی ذرت دامی و انواع کنجاله سویا مخلوط میکند تا دان نهایی آماده شود.
تفاوت کنسانتره، دان آماده و پرمیکس در چیست؟
برای رفع هرگونه ابهام در مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور، باید تفاوت این سه مفهوم صنعتی را بدانیم:
- پرمیکس: ترکیب خالص ویتامینها و مواد معدنی کمیاب است (معمولاً در دوز ۰.۵ درصد استفاده میشود).
- کنسانتره: شامل پرمیکس به علاوه اسیدهای آمینه، کلسیم، فسفر و آنزیمهاست (در دوزهای ۲.۵، ۵ یا ۱۰ درصد با غلات میکس میشود).
- دان آماده: همان غذای کاملی است که جلوی پرنده ریخته میشود (ترکیب کنسانتره + ذرت + سویا + روغن).
آنالیز دقیق مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور
فرمولاسیون مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور، در علم تغذیه بسیار مهم است. به طور کلی مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور را میتوان به چهار گروه حیاتی زیر تقسیمبندی کرد:
۱. منابع معدنی ماکرو (کلسیم، فسفر و سدیم)
بیشترین حجم فیزیکی یک کنسانتره طیور را منابع تامینکننده اسکلت و استخوان تشکیل میدهند. پرنده برای تحمل وزن سنگین عضلات خود (در طیور گوشتی) و برای تولید روزانه پوسته تخممرغ (در طیور تخمگذار)، به مقادیر عظیمی از کلسیم و فسفر در دسترس نیاز دارد.
دیکلسیم فسفات (DCP) در کنسانتره طیور
دیکلسیم فسفات، پودر صدف یا کربنات کلسیم، و نمک، از اصلیترین مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور در این بخش هستند. کمبود کلسیم و فسفر یا برهم خوردن نسبت آنها (معمولاً نسبت ۲ به ۱) باعث بروز عوارضی چون نرمی استخوان، لنگش، فلجی در سالن پرورش و افت کیفیت پوسته تخممرغ میشود.
۲. اسیدهای آمینه مصنوعی و ضروری
اسیدهای آمینه، بلوکهای سازنده پروتئین و عضله در بدن پرنده هستند. اگرچه کنجاله سویا بخش زیادی از پروتئین جیره را تامین میکند، اما معمولاً در تامین برخی اسیدهای آمینه خاص دچار کمبود است. به همین دلیل، شکل خالص و مصنوعی این اسیدها به کنسانتره اضافه میشود.
لیزین و متیونین در کنسانتره برای طیور
لیزین و متیونین دو اسید آمینه محدودکننده در جیره طیور هستند. حضور دقیق آنها در میان مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور، باعث میشود پرنده بتواند از پروتئین موجود در ذرت و سویا حداکثر استفاده را برده و آن را به گوشت سینه و ران تبدیل کند. بدون این دو مکمل، ضریب تبدیل به شدت تخریب شده و دان مصرفی بدون هضم دفع میشود.
۳. پرمیکس ویتامینه و مواد معدنی کمیاب (میکرو)
با اینکه ویتامینها و مواد معدنی کمیاب (مانند روی، منگنز، مس، آهن، سلنیوم و ید) درصد بسیار ناچیزی از وزن کنسانتره را تشکیل میدهند، اما کاتالیزور تمام واکنشهای حیاتی بدن پرنده هستند. ویتامینهای A، D3 و E برای جلوگیری از استرسهای محیطی (مانند استرس گرمایی یا واکسیناسیون) و ویتامینهای گروه B برای متابولیسم انرژی کاملاً ضروریاند.
۴. افزودنی کنسانتره طیور
تکنولوژی تولید خوراک در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است. امروزه بهترین مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور شامل آنزیمهایی مانند «فیتاز» هستند. فیتاز باعث میشود فسفر گیاهی (اسید فیتیک) موجود در ذرت و سویا آزاد شده و قابل جذب شود. همچنین افزودن توکسینبایندرها (جاذب سموم قارچی) برای خنثی کردن آفلاتوکسینهای احتمالی در غلات، و داروهای ضدکوکسیدیوز برای حفظ سلامت رودهها، از الزامات یک کنسانتره تجاری موفق است.
در صورتی که قصد خرید کنسانتره برای طیور را دارید با کارشناسان بازرگانی محمدیان تماس حاصل فرمایید.
مواد تشکیل دهنده کنسانتره استاندارد ۵ درصد طیور گوشتی
جدول زیر شامل مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور در یک نمونه استاندارد ۵ درصدی است.
| دسته بندی نهاده درون کنسانتره | نمونه مواد اولیه مصرفی | نقش کلیدی در سلامت و عملکرد گله | درصد تقریبی در فرمول کنسانتره (بسته به برند) |
| منابع کلسیم و فسفر | دیکلسیم فسفات، پودر صدف معدنی (کربنات کلسیم) | تشکیل اسکلت قدرتمند، جلوگیری از فلجی و بهبود کیفیت پوسته تخممرغ | ۵۰ تا ۶۰ درصد |
| اسیدهای آمینه خالص | ال-لیزین، دیال-متیونین، ترئونین | سنتز پروتئین، تسریع در عضلهسازی و افزایش راندمان لاشه | ۱۵ تا ۲۰ درصد |
| پرمیکس ویتامینه و معدنی | ویتامینهای A, D3, E, گروه B، سلنیوم، روی، مس | تقویت شدید سیستم ایمنی، تنظیم متابولیسم و کاهش استرس گله | ۱۰ تا ۱۵ درصد |
| تنظیمکنندههای الکترولیت | نمک تصفیه شده، جوش شیرین | تنظیم فشار اسمزی سلولها، کنترل تعادل اسید و باز خون | ۵ تا ۸ درصد |
| افزودنیهای عملکردی و دارویی | آنزیم فیتاز، توکسینبایندر، کوکسیدیواستات (ضد کوکسیدیوز) | آزادسازی فسفر گیاهی، دفع سموم قارچی و پیشگیری از بیماریهای رودهای | ۲ تا ۵ درصد |
نحوه ترکیب کنسانتره با غلات پایه
کنسانتره به تنهایی قابل مصرف نیست. مرغداران معمولاً کنسانتره را در درصدهای ۲.۵، ۵ یا ۱۰ درصد خریداری میکنند. برای مثال، وقتی یک کنسانتره ۵ درصد خریداری میشود، بدین معناست که مرغدار باید ۵۰ کیلوگرم از این کنسانتره را با حدود ۶۰۰ کیلوگرم ذرت، ۳۰۰ کیلوگرم کنجاله سویا و مقداری روغن طیور و دیگر افزودنیها میکس کند تا یک تن دان کامل و بالانسشده به دست آید. کیفیت میکسر در مرغداری برای توزیع یکنواخت این ۵ درصد در کل دان، به شدت حیاتی است.
تاثیر کیفیت کنسانتره بر طیور گوشتی و تخمگذار
ارزش یک کنسانتره به قیمت ارزان آن نیست، بلکه به کیفیت و زیستفراهمی (Bioavailability) مواد اولیه آن است. اگر از مواد معدنی نامرغوب، ویتامینهای تاریخگذشته یا اسیدهای آمینه تقلبی به عنوان مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور استفاده شود، گله دچار عدم یکنواختی رشد، افت سیستم ایمنی و افزایش تلفات میشود. سرمایهگذاری روی خرید نهادهها و کنسانترههای باکیفیت، باعث کاهش روزهای دوره پرورش و رسیدن به بهترین وزن در کمترین زمان میشود که حاشیه سود مرغدار را تضمین میکند.
گروه بازرگانی محمدیان – فروشنده مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور
تولید کنسانتره باکیفیت در کارخانجات خوراک دام و طیور، نیازمند تامین پایدار و مطمئن مواد اولیه است. گروه بازرگانی محمدیان با سالها تخصص در واردات و تامین عمده نهادهها، کاملترین سبد محصولات اعم از بهترین برندهای دیکلسیم فسفات، اسیدهای آمینه (متیونین و لیزین)، ویتامینها، آنزیمها و همچنین غلات پایه (انواع ذرت و کنجاله سویا) را به تولیدکنندگان عرضه میکند.
کارخانجات تولید کنسانتره و مرغداران صنعتی میتوانند با اتکا به کیفیت تضمینشده، برگههای آنالیز معتبر و لجستیک قدرتمند هلدینگ محمدیان، دغدغه تامین مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور را برای همیشه برطرف ساخته و تمرکز خود را تنها بر روی مدیریت و بهرهوری گله قرار دهند.
نتیجه گیری: مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور
در نهایت، کنسانتره طیور یک محصول جادویی نیست، بلکه نتیجه محاسبات دقیق و ترکیب هنرمندانه دهها ریزمغذی است. شناخت مواد تشکیل دهنده کنسانتره طیور به مرغداران کمک میکند تا در زمان خرید، به جای تمرکز صرف بر روی قیمت، بر روی آنالیز، کیفیت اسیدهای آمینه، اعتبار تامینکننده و درصد مواد معدنی تمرکز کنند. استفاده از یک کنسانتره استاندارد در کنار ذرت و سویای مرغوب که از مجموعههای معتبری نظیر گروه بازرگانی محمدیان تهیه شده باشد، تضمینکننده سلامت گوارشی، کاهش هزینههای درمانی و سودآوری حداکثری در پایان دوره پرورش خواهد بود.
کنسانتره ۲.۵ درصد با ۵ درصد چه تفاوتی دارد؟
تفاوت در میزان تراکم مواد و حجم مصرف در یک تن خوراک است. کنسانتره ۲.۵ درصد غلیظتر است (نیاز به ۲۵ کیلو در تن دارد) اما معمولاً کلسیم کمتری دارد و مرغدار باید پودر صدف را جداگانه به میکسر اضافه کند. در کنسانتره ۵ درصد (۵۰ کیلو در تن)، حجم کلسیم و فسفر بالانس شده است و استفاده از آن راحتتر و دقیقتر است.
چرا نمی توان فقط از ذرت و سویا برای تغذیه مرغ استفاده کرد؟
ذرت و کنجاله سویا منابع عالی انرژی و پروتئین هستند، اما فاقد میزان کافی از کلسیم، فسفر، ویتامینهای ضروری و برخی اسیدهای آمینه (مثل متیونین) میباشند. بدون مصرف کنسانتره به عنوان مکمل، پرنده دچار فلجی، سوءتغذیه شدید و افت چشمگیر رشد میشود.
آنزیم فیتاز در کنسانتره طیور چیست؟
بخش زیادی از فسفر موجود در گیاهان (مثل ذرت و سویا) به صورت اسید فیتیک باند شده است که دستگاه گوارش طیور قادر به هضم آن نیست. آنزیم فیتاز موجود در کنسانتره، این پیوند را میشکند و فسفر را آزاد میکند تا پرنده بتواند از آن برای استخوانسازی استفاده کند.
مواد اولیه ساخت کنسانتره طیور را از کجا به صورت عمده تهیه کنیم؟
برای کارخانجات خوراک و مرغداریهای بزرگ، گروه بازرگانی محمدیان یکی از معتبرترین هلدینگهای تامینکننده در کشور است که تمامی اقلام درشتمغذی (ذرت، کنجاله) و ریزمغذیهای ضروری برای ساخت کنسانتره را با بالاترین استانداردهای کیفی تامین و ارسال میکند.
