در تامین خوراک طیور، استفاده از اسیدهای آمینه ضروری برای رشد سریع در مدت زمان کوتاه یک عامل کلیدی است. به همین دلیل جیرههای مبتنی بر کنجاله سویا (به عنوان منبع اصلی پروتئین جیره) همراه با پودر ماهی عرضه میشوند که هر گونه کمبود اسید آمینه ناشی از پروتئینهای گیاهی را پوشش میدهند. با توجه به افزایش قیمت منابع پروتئینی همیشگی، استفاده از حشرات در خوراک طیور به عنوان یک جایگزین پروتئینی مناسب، پیشنهاد میشود.
در این مقاله از وبسایت بازرگانی محمدیان قصد داریم بگوییم چطور و چگونه ایده جایگزینی حشرات در خوراک طیور مطرح شد و مزایای تغذیه طیور از حشرات چیست؟ با ما همراه باشید.
اهمیت جایگزینی سویا و پودر ماهی با حشرات برای طیور
قبل از پرداختن به استفاده از حشرات در خوراک طیور باید اشاره کنیم که به طور کلی دو منبع پروتئینی شناختهشده برای طیور وجود دارد؛ یکی کنجاله سویا و دیگری پودر ماهی. درباره هر یک از این دو خوراک طیور چالشهایی وجود دارد که در این بخش به آنها اشاره میکنیم:
چالش های کنجاله سویا برای طیور
کنجاله سویا یک منبع پروتئینی عالی برای طیور است و تمام اسیدهای آمینه ضروری را تامین میکند؛ اما طی سالهای اخیر مشکلاتی در تامین و خرید آن وجود داشته است. میزان تولید سویا با جنگل زدایی، فرسایش خاک، استفاده گسترده از آفتکشها و از دست دادن تنوع زیستی مرتبط است. همچنین در سالهای اخیر، افزایش قیمت سویا به یک جنبه حیاتی برای پایداری اقتصادی صنعت گوشت طیور، به ویژه در برخی از کشورهای در حال توسعه تبدیل شده است.
مشکلات تغذیه طیور با پودر ماهی
پودر ماهی نیز از منابع عالی تامین پروتئین جیره طیور است اما به دلیل مشکلات صید بی رویه و آلودگی محیط زیست، ماهیان دریایی را میتوان به عنوان یک منبع محدود پروتئین در نظر گرفت. این امر با افزایش شدید قیمت بازار برای پودر ماهی در ده سال گذشته منعکس شده که باعث افزایش تقاضا برای منبع پروتئینی جدید و پایدارتر شده است.
بنابراین منابع پروتئینی جایگزین با ارزش قابل مقایسه به منظور تولید طیور به شکل تولید پایدار در آینده سریعا مورد نیاز است و اهمیت استفاده از حشرات در خوراک طیور در همینجا مشخص میگردد.
علاوه بر موراد فوق، سازمان خواربار و کشاورزی FAO پیش بینی میکند که تولید دام تا سال 2050 دو برابر خواهد شد. بنابراین، برای برآورده کردن نیازهای آینده برای پروتئین ممکن است منابع پروتئینی جدیدی مورد بررسی قرار گیرد.
مزایای استفاده از حشرات در خوراک طیور
حشرات در خوراک طیور به عنوان یک منبع پروتئین جایگزین پیشنهاد میشوند، زیرا چربی آنها (40-30٪ ماده خشک) و محتوای پروتئین (60-40٪ ماده خشک) مشابه با کنجاله سویا یا پودر ماهی است. تغییر از منابع پروتئینی معمولی مانند کنجاله سویا و پودر ماهی به سمت کنجاله حشرات ممکن است منجر به استفاده کارآمدتر از منابع طبیعی و انتشار کمتر گازهای گلخانه ای شود.
سازگاری طبیعی طیور با تغذیه از حشرات
با توجه به دلایل ذکر شده در بالا، پتانسیل پروتئین حشرات در خوراک طیور توجه زیادی را به خود جلب کرده است. جوجههایی که به محیط بیرون دسترسی دارند، حشرات را در تمام مراحل زندگی گرفته و به طور داوطلبانه میخورند، که نشان میدهد آنها از نظر تکاملی با حشرات به عنوان بخشی طبیعی از جیره غذایی خود سازگار شده اند.
بنابراین، حشرات در خوراک طیور به این صورت که پروتئینهای حشرات به عنوان ماده خام در تولید خوراک تجاری استفاده شوند، منطقی به نظر میرسد.
سازمان خواربار و کشاورزی استفاده از حشرات را به عنوان غذای انسان و خوراک حیوانات به عنوان ابزاری برای کاهش فقر توصیه میکند.
تاثیر حشرات بر رشد و عملکرد طیور
مطالعات بسیاری نشان میدهند که جایگزینی حشرات در خوراک طیور باعث رشد سریع تر طیور نیز میشود. تقریبا 2000 گونه از حشرات به عنوان منبع پروتئینی بسیار قابل هضم و خوراکی برای انسان یا حیوانات شناخته شده اند. حشرات دارای چندین ویژگی فیزیولوژیکی مفید مانند توانایی تولید مثل بالا، نرخ تبدیل غذایی بالا و پرورش آسان با هزینه خوراک کم هستند.
کاهش هزینه خوراک طیور با استفاده از حشرات
به طور کلی، پرورش حشرات نیاز به زیرساخت پیچیده ای ندارد و مراقبت از آنها ساده است. به همین علت استفاده از حشرات در خوراک طیور کاری منطقی و اقتصادی شناخته میشود. مزایای اقتصادی استفاده از حشرات در خوراک طیور به شرح زیر هستند:
پرورش آسان حشرات روی ضایعات کشاورزی
حشرات میتوانند بر روی بسترهای مختلفی مانند غلات، مواد آلی در حال تجزیه، میوه یا سبزیجات، کود مرغ و کود گاوی، محصولات جانبی صنعت یا مواد زائد رشد کنند که این امر میتواند مشکلات زیست محیطی ایجاد کند. استفاده از کنجاله حشرات در خوراک طیور یا کنجاله لارو، میتواند هزینه خوراک طیور را کاهش دهد، به خصوص اگر روی ضایعات کشاورزی پرورش داده شوند.
تبدیل زباله به مواد باارزش
از سوی دیگر حشرات میتوانند زبالهها را به زیست توده با ارزش تبدیل کرده و نیز ضایعات گیاهی با کیفیت پایین را در مدت زمان کوتاهی به پروتئین خام، چربی و انرژی با کیفیت بالا تبدیل کنند. این مورد نیز جزو مزایای اقتصادی ویژه جایگذاری حشرات در خوراک طیور میباشد.
تولید کود از حشرات
با استفده از حشرات در خوراک طیور، مقدار کود دامی حداقل 50% کاهش مییابد و محصول به دست آمده حاوی مواد مغذی مانند فسفر (60 تا 70%) و نیتروژن (30 تا 50%) است. مزیت دیگر توانایی لارو برای کاهش رشد باکتری در کود و در نتیجه کاهش بو است. در نتیجه در کنار مزایای اقتصادی این جایگزینی، میتوان انتظار کاهش آلودگی را هم داشت.
کیتین و سلامت روده طیور
سرعت رشد حشرات به شرایط اقلیمی بستگی دارد. دمای مطلوب برای پرورش بیشتر گونههای حشرات 27 تا 30 درجه سانتیگراد است و در چنین شرایطی میتوان تولید انبوه حشرات را با راندمان بالا انجام داد. به همین دلیل بسیاری از سیستمهای پرورش حشرات در محیطهای کنترلشده طراحی میشوند تا این محدوده دمایی حفظ شود و رشد لاروها با بیشترین سرعت ممکن اتفاق بیفتد.
لارو حشرات بهترین مورد برای تولید هستند و میتوان بیش از 180 کیلوگرم وزن زنده لارو مگس سرباز سیاه را در 42 روز در 1 متر مربع تولید کرد. این ویژگی باعث شده لاروها به عنوان یکی از کارآمدترین منابع تولید پروتئین در مقیاس صنعتی شناخته شوند. در واقع، توانایی تولید مقدار زیادی زیستتوده در فضای محدود، یکی از دلایلی است که توجه صنعت خوراک دام و طیور را به سمت استفاده از حشرات جلب کرده است.
نقش کیتین در تقویت سیستم ایمنی طیور
اسکلت بیرونی حشرات عمدتاً از کیتین تشکیل شده است که سیستم ایمنی مرغ را بهبود میبخشد. وجود این ترکیب طبیعی در ساختار بدن حشرات باعث میشود که مصرف آنها در جیره غذایی طیور تنها به تأمین پروتئین محدود نشود، بلکه اثرات مثبتی بر سلامت دستگاه گوارش نیز داشته باشد. کیتین و مشتقات کیتین میتوانند سلولهای ایمنی ذاتی را تحریک کنند و به این ترتیب پاسخ ایمنی بدن طیور را در برابر عوامل بیماریزا تقویت نمایند.
تاثیر کیتین بر سلامت روده و کیفیت گوشت
کیتین حاوی حدود 5٪ نیتروژن است و همین ویژگی آن را به یکی از ترکیبات مهم در ساختار تغذیهای حشرات تبدیل میکند. کیتین موجود در جیره رشد اشریشیا کلی و سالمونلا انتریکا سرووار تیفی موریوم را در جوجههای گوشتی متوقف میکند. این موضوع نشان میدهد که وجود کیتین در خوراک میتواند به کاهش رشد برخی باکتریهای بیماریزا در دستگاه گوارش طیور کمک کند و در نتیجه سلامت روده و عملکرد گوارشی پرندگان را بهبود بخشد.
علاوه بر این، خواص هیپولیپیدمیک و هیپوکلسترولمی کیتین با کاهش چربی بدن در جوجههای گوشتی باعث تولید گوشت کمچربیتر میشود. این ویژگی نه تنها برای سلامت طیور اهمیت دارد، بلکه میتواند بر کیفیت نهایی محصول نیز تأثیر مثبت بگذارد و گوشت تولیدی را از نظر تغذیهای مطلوبتر کند.
نتیجه گیری نقش حشرات در خوراک طیور
با توجه به چالشهای موجود در تأمین منابع پروتئینی سنتی مانند کنجاله سویا و پودر ماهی، استفاده از حشرات در خوراک طیور به عنوان یک راهکار نوآورانه و پایدار مورد توجه قرار گرفته است. حشرات علاوه بر داشتن ترکیب پروتئینی و چربی قابلتوجه، میتوانند با استفاده از منابع ارزانتر و حتی ضایعات آلی پرورش یابند و به کاهش هزینههای تولید خوراک کمک کنند. همچنین وجود ترکیباتی مانند کیتین در ساختار آنها میتواند در بهبود سلامت روده، تقویت سیستم ایمنی و افزایش کیفیت گوشت طیور نقش مؤثری داشته باشد.
در صورتی که به دنبال تأمین نهادههای باکیفیت برای خوراک دام و طیور هستید، میتوانید از طریق بازرگانی محمدیان اطلاعات بیشتری درباره انواع نهادهها و مواد اولیه خوراک طیور دریافت کنید. کارشناسان این مجموعه آمادهاند تا در زمینه انتخاب و تأمین مواد اولیه مناسب برای جیره دام و طیور شما راهنماییهای لازم را ارائه دهند.
