انواع کولین گیاهی برای مرغهای تخمگذار به همان اندازه که برای جوجههای گوشتی حیاتی است، اهمیت دارد. یکی از کاربردهای مهم این ماده در بدن پرنده، نقش آن در سنتز لسیتین (یک فسفولیپید مهم و ساختاری موجود در زرده تخممرغ) است. نیاز مرغ تخمگذار به کولین میتواند تحت تأثیر عوامل گوناگونی از جمله سن پرنده، میزان مصرف خوراک، و سطح متیونین یا پروتئین خام در جیره قرار گیرد. بهطور کلی پذیرفته شده است که نیاز غذایی پرنده به این ماده با افزایش سن کاهش مییابد، که این موضوع احتمالاً به افزایش مصرف خوراک مرتبط است.
با این حال، به دلیل چالشهای مصرف فرمهای شیمیایی، پژوهشگران به دنبال یافتن و جایگزینی انواع کولین گیاهی به جای محصولات سنتزی در فرمولاسیون خوراک طیور هستند. در این مقاله تخصصی از وبسایت بازرگانی محمدیان به انواع کولین گیاهی و لزوم جایگزینی آن با کولین کلراید میپردازیم.
تفاوت بیوشیمیایی کولین، متیونین و بتائین
نقشهای تغذیهای متیونین، کولین و بتائین بسیار مشابه و در عین حال متفاوت هستند. کولین یک ویتامین حیاتی است که عملکردهای متابولیکی ضروری در بدن دارد که نه بتائین و نه متیونین به هیچوجه نمیتوانند جایگزین آنها شوند. تنها در نقش متابولیکی غیرضروری کولین، یعنی به عنوان منبع تأمین گروههای متیل قابل انتقال، است که بتائین میتواند در جیره جایگزین کولین شود. متیونین نیز مانند کولین و بتائین یک دهنده متیل در بدن پرنده است، اما متیونین تنها یکسوم گروههای متیلی را نسبت به کولین تأمین میکند. متیونین یک اسید آمینه است و نقشهای مهم دیگری بهویژه در رشد و تکامل پرنده ایفا میکند. متابولیسم کولین و متیونین ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند و هر دو در تبدیل هموسیستئین به متیونین نقش مستقیم دارند.
چرا بتائین جایگزین کاملی برای کولین نیست؟
همانطور که اشاره شد، بتائین میتواند بهعنوان دهنده متیل جایگزین کولین شود، اما نمیتواند جایگزین سایر عملکردهای ضروری کولین گردد. عملکردهای ضروری کولین که بتائین از انجام آنها ناتوان است عبارتاند از: ۱. بهعنوان جزئی از فسفولیپیدها، نقش مهمی در حفظ ساختار سلولی و بلوغ ماتریکس غضروف دارد و از پروزیس (لغزیدن تاندون) پیشگیری میکند. ۲. در متابولیسم چربی کبد، باعث افزایش مصرف چربی و انتقال آن به خارج میشود که از تجمع غیرطبیعی چربی و کبد چرب جلوگیری میکند. ۳. بهعنوان پیشمادهای برای انتقالدهنده عصبی استیلکولین، مستقیماً به انتقال پیامهای عصبی کمک میکند.
معایب کولین کلراید برای طیور
کولین برای دههها یک مکمل پرکاربرد در خوراک دام و طیور بوده است و بهطور سنتی از طریق منابع سنتزی تجویز میشده است. اما استفاده از این فرم شیمیایی با محدودیتهای جدی مواجه است. خاصیت رطوبتپذیری بسیار بالا، تسریع فرآیند اکسیداسیون، کاهش سطح ویتامینهای خوراک، ماهیت خورنده برای تجهیزات کارخانه و تشکیل ماده سمی تریمتیلآمین در دستگاه گوارش پرندگان، تولیدکنندگان و دانشمندان را به جستجوی منابع جایگزین نظیر انواع کولین گیاهی سوق داد. نشان داده شده است که کولین کلراید دقیقاً به دلیل ماهیت رطوبتپذیر خود، باعث افزایش اکسیداسیون ویتامینها در دان مرغ میشود.
آشنایی با انواع کولین گیاهی بهعنوان جایگزین
برای رفع مشکلات ناشی از کولین کلراید، انواع مختلفی از گیاهان و ترکیبات گیاهی برای جایگزینی کولین سنتزی مورد مطالعه و آزمایش قرار گرفتهاند. بیشتر مطالعات معتبر علمی به این نتیجه رسیدهاند که استفاده از منابع طبیعی یا انواع کولین گیاهی میتوانند بهطور کاملاً کافی جایگزین کولین سنتزی در خوراک طیور شوند. علاوه بر تأمین نیاز پایه پرنده، این فرمولاسیونهای حاوی گیاهان و سایر منابع طبیعی، مزایای دیگری مانند محافظت از کبد، بهبود عملکرد رشد و بهبود کیفیت لاشه را نیز برای گله ارائه میدهند.
خواص محافظت کبدی انواع کولین گیاهی
محصولات طبیعی که از گیاهان و ترکیبات گیاهی ساخته میشوند، میتوانند بهخوبی عملکرد کولین را در بدن پرنده تقلید کنند. علاوه بر این، ترکیبات گیاهی موجود در فرمولاسیونهای انواع کولین گیاهی، ژنهای کبدی مسئول متابولیسم چربی و لیپوژنز را تعدیل میکنند. در نتیجهی این تعدیل ژنتیکی، انرژی قابل دسترس عضلانی افزایش یافته و مصرف چربی در بدن پرنده بهبود مییابد. چاندراسکاران و همکاران هنگام بررسی فعالیت لیپوتروپیک فرمولاسیونهای گیاهی حاوی Acacia nilotica و Curcuma longa، اثر لیپوتروپیک این منبع طبیعی را به وضوح نشان دادند که با تجمع بسیار کم چربی و فعالیت ضدلیپوژنز در کبد همراه بود.
معرفی گیاهان مؤثر در تولید محصولات پلیهربال
توسعه فرمولاسیونهای طبیعی با استفاده از این گیاهان، راهی را برای بهرهمندی از مزایای آنها هموار کرد و در نتیجه اثرات محافظت از کبد را که پیشتر بهطور جداگانه گزارش شده بود، به شدت تقویت نمود. منابع گیاهی چندگانه کولین (محصولات پلیهربال)، شکل دیگری از انواع کولین گیاهی را برای جیرههای طیور ارائه میدهند. محصولات تجاری این دسته، عصارههایی هستند که معمولاً از گیاهانی مانند Citrullus colocynthis، Achyranthes aspera و Andrographis paniculata استخراج و فرآوری میشوند. این محصولات طبیعی که غنی از فسفاتیدیل کولین هستند (که به راحتی در روده جذب میشود)، حاوی سطوح بالایی از کولین استریشده بوده و فراهمی زیستی افزایشیافته، عملکرد بهبودیافته و محتوای چربی کبدی کاهشیافته را در جوجههای گوشتی نشان دادهاند.
نتیجه گیری: انواع کولین گیاهی
بر اساس اطلاعات ارائه شده، میتوان نتیجه گرفت که کولین یک عامل لیپوتروپیک قوی است که با کاهش تجمع چربی در کبد و پیشگیری از اختلالات کبد چرب، تأثیر قابلتوجهی بر متابولیسم چربی در طیور دارد. کولین برای فرآیندهای متابولیکی ضروری است و موادی نظیر بتائین نمیتوانند جایگزین تمام این عملکردها شوند. این ویژگیهای ضروری به شدت از استفاده از کولین بهعنوان یک افزودنی تجاری خوراک حمایت میکند. با این حال، معایب تکنولوژیک و گوارشی کولین کلراید، صنعت را به سمت مصرف انواع کولین گیاهی هدایت کرده است. عصارههای گیاهی غنی از فسفاتیدیل کولین، نهتنها زیستفراهمی بسیار بالاتری دارند، بلکه با محافظت از کبد و حفظ ویتامینهای خوراک، سودآوری و سلامت گله را در بالاترین سطح ممکن تضمین مینمایند.
