پرواربندی یکی از حساسترین دورهها برای دامدارانی هست که می خواهند در کوتاهترین زمان ممکن (معمولاً ۹۰ تا ۱۰۰ روز)، بیشترین وزن را در بره ها ایجاد کنند. تغذیه بره پرواری فقط ریختن کاه و جو در آخور نیست؛ انتخاب بهترین خوراک برای بره پرواری به قدری مهم است که مرز بین سود میلیاردی و ورشکستگی را تعیین میکند. در این مقاله از بازرگانی محمدیان میخواهیم ببینیم بهترین خوراک برای بره پرواری چیست، چطور باید آن را ترکیب کرد و چگونه میتوان ضریب تبدیل را به بیشترین مقدار خودش رساند.
انتخاب خوراک مناسب در پرواربندی
جالب است بدانید که حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد کل هزینههای یک دامداری مربوط به خوراک است. پس اگر به عنوان یک دامدار ندانید چه خوراکی به دام میدهید، عملاً دارید سرمایهتان را هدر میدهید. هدف نهایی در پرواربندی، رسیدن به بهترین ضریب تبدیل است؛یعنی بره شما چند کیلو غذا میخورد تا یک کیلو گوشت تولید کند؟ هرچه این عدد کمتر باشد، یعنی شما بهتر عمل کردهاید.
ترکیب اصلی خوراک برای بره پرواری
برای ساختن عضله و چربی، بدن بره به سه دسته مواد اصلی در بهترین خوراک برای بره پرواری نیاز دارد.
غلات برای تامین انرژی بره
در واقع بدون انرژی، بره حتی نمیتواند راه برود، چه برسد به اینکه گوشت تولید کند. غلاتی مثل جو، ذرت و گندم منابع اصلی انرژی هستند؛ در نتیجه در خوراک برای پرواربندی باید وجود داشته باشند. در اواخر دوره پروار نیز نیاز به انرژی به شدت بالا میرود.
پروتئین یا کنجاله برای پرواربندی
ماهیچه و گوشت یک بره از پروتئین ساخته میشوند. اگر انرژی یک خوراک مناسب بالا باشد اما پروتئین کم، بره فقط چاق میشود (به اصطلاح پیه میبندد)؛ اما عضلهسازی نمیکند. منابعی مثل کنجاله سویا، کنجاله کلزا و پودر ماهی سرشار از پروتئین هستند و میتوانند یکی فرم از بهترین خوراک برای بره پرواری بسازند.
ریزمغذی ضروری خوراک بره پرواری
باید بدانید که بدون کلسیم، فسفر و ویتامینها، استخوانبندی بره رشد نمیکند و نمیتواند وزن سنگین بدنش را تحمل کند. کمبود ریزمغذیها در خوراک بره پرواری، باعث فلجی و زمینگیر شدن دام میشود.

کدام خوراک برای بره پرواری بهترین گزینه است؟
به طور کلی چند نوع خوراک برای ارئه به عنوان بهترین خوراک برای بره پرواری وجود دارد؛ حالا بیایید نگاهی بیندازیم و ببینیم کدام مواد خوراکی باید در انبار شما باشد.
یونجه و علوفه خشک
یونجه بهترین نوع علوفه است که هم پروتئین دارد و هم فیبر. وجود فیبر برای کارکرد صحیح شکمبه (معده گوسفند) حیاتی است. اگر فیبر جیره کم باشد، دام نفخ میکند و تلف میشود. در اوایل دوره پروار، سهم یونجه بیشتر است و کمکم جای خود را به کاه و سیلاژ ذرت میدهد.
جو و ذرت دامی
جو به عنوان غذای سنتی در بهترین خوراک برای بره پرواری شناخته میشود چون هم خوشخوراک است و هم انرژی خوبی دارد. البته باید ذکر کنیم که انرژی ذرت از جو بیشتر است اما پروتئین کمتری دارد. ترکیب جو و ذرت (مثلاً ۵۰-۵۰) بهترین نتیجه را میدهد. جهت خرید ذرت دامی و همینطور خرید جو دامی می توانید به صفحه خدمات بازرگانی محمدیان مراجعه کنید و یا به صورت مستقیم با شماره 01155554444 تماس بگیرید.
کنجاله سویا و کلزا
برای برههای نوپا که هنوز در حال رشد اسکلتی هستند، کنجاله سویا معجزه میکند. گرچه جزو خوراک دامی گران است، اما سرعت رشد را آنقدر بالا میبرد که ارزشش را دارد. کنجاله کلزا و آفتابگردان گزینههای ارزانتری هستند که میتوانند جایگزین بخشی از سویا شوند.
نسبت ترکیب کنسانتره به علوفه برای بره پرواری
برای دستیابی به بهترین خوراک برای بره پرواری باید یکسری ترفندها را بلد باشید؛ راز موفقیت در تغییر نسبتهاست. شما نمیتوانید از روز اول تا روز آخر یک غذای ثابت بدهید.
- شروع دوره: نسبت علوفه به کنسانتره باید حدود ۶۰ به ۴۰ یا ۵۰ به ۵۰ باشد.
- اواسط دوره: این نسبت به ۳۰ به ۷۰ تغییر میکند.
- پایان دوره: در ماه آخر، جیره باید سنگین شود؛ یعنی ۱۰ تا ۱۵ درصد علوفه (فقط برای نشخوار) و ۸۵ تا ۹۰ درصد کنسانتره.

مراحل تغذیه بره پرواری
پرواربندی یک بره علاوه بر انتخاب بهترین خوراک برای بره پرواری به یک دوره برای تغییر نسبت خوراکها و یک فرمول مشخص برای این کار احتیاج دارد. در این بخش مراحل تغذیه بره پرواری را به تفکیک آوردهایم:
مرحله اول: دوره سازگاری (۱۴ روز اول)
مهمترین مرحله همین ابتدای کار است؛ چون برهای که از مرتع آمده، عادت به خوردن جو و ذرت زیاد ندارد. اگر ناگهان جلوی او کنسانتره بریزید، باکتریهای معده آن شوکه میشوند و اسید تولید میکنند. در این دو هفته، باید کمکم از حجم یونجه کم کنید و روزانه مقدار کمی (مثلاً ۵۰ گرم) به کنسانتره اضافه کنید تا معده عادت کند.
مرحله دوم: دوره رشد سریع (اواسط پروار)
حالا که معده بره عادت کرد، میتوانید تغییرات زیادی در پروتئین بهترین خوراک برای بره پرواری ایجاد کنید. در این دوره پروتئین جیره باید حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد باشد. هدف، رشد استخوان و عضله است. توجه داشته باشید که مصرف خوراک در این دوره به حداکثر میرسد.
مرحله سوم: دوره پایانی (تکمیل چربی و وزنگیری نهایی)
در ۲۰ روز آخر، پروتئین را کمی کاهش دهید (حدود ۱۲-۱۳ درصد) و خوراک ذرت و جو دامی را بالا ببرید. این کار باعث میشود گوشت ترد شود و در نهایت افزایش وزن بره پرواری را به همراه داشته باشید.

نقش مهم آب و بقیه افزودنی ها در خوراک پرواربندی
آب ارزانترین ماده مغذی است اما اغلب در انتخاب بهترین خوراک برای بره پرواری نادیده گرفته میشود. مصرف خوراک خشک (کنسانتره) تشنگی را زیاد میکند. اگر آب نباشد، بره غذا نمیخورد. آب باید خنک، تمیز و همیشه در دسترس باشد.
همچنین استفاده از افزودنیهایی مثل:
- پروبیوتیکها: برای سلامت روده.
- توکسین بایندرها: برای جذب سموم قارچی خوراک.
- یونوفورها: برای بهبود هضم.
میتواند راندمان شما را ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش دهد.
جمعبندی: بهترین خوراک برای بره پرواری
بهترین خوراک برای بره پرواری، خوراکی است که “بالانس” باشد. نه گرانترین خوراک لزوماً بهترین است و نه ارزانترین. ترکیبی مناسب از یونجه مرغوب، جو، ذرت، کنجاله سویا و مکملهای معدنی، همراه با مدیریت صحیح آخور (تغذیه ۳ تا ۴ وعده در روز)، کلید موفقیت شماست. به این موضوع توجه کنید که اگر دیدید برهها دان را نمیخورند یا اسهال شدهاند، سریعاً با دامپزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
آیا میتوان به جای سویا از اوره در جیره بره استفاده کرد؟
بله، اما با احتیاط فراوان! اوره منبع ارزان پروتئین است اما اگر زیاد مصرف شود کشنده است. باید به تدریج وارد جیره شود و حتماً همراه با منابع انرژی (مثل ملاس یا جو) باشد. برای برههای زیر ۳ ماه توصیه نمیشود.
بره پرواری روزانه چقدر باید خوراک بخورد؟
یک قانون کلی وجود دارد: بره پرواری باید روزانه حدود ۳ تا ۴ درصد وزن بدنش ماده خشک مصرف کند. مثلاً یک بره ۴۰ کیلویی باید روزانه حدود ۱.۲ تا ۱.۶ کیلوگرم خوراک (مجموع علوفه و کنسانتره) بخورد.
آیا نان خشک برای پرواربندی مناسب است؟
نان خشک کپکزده سمی و خطرناک است. نان خشک سالم هم انرژی دارد اما پروتئین و ویتامین ندارد و خمیر شدن آن در معده باعث انسداد میشود. بهتر است نان خشک بیشتر از ۱۰-۱۵ درصد جیره نباشد.
دوره پرواربندی معمولاً چند روز است؟
بسته به نژاد و وزن اولیه، معمولاً بین ۹۰ تا ۱۲۰ روز طول میکشد. طولانیتر کردن این دوره معمولاً اقتصادی نیست چون بره به جای گوشت، چربی انباشته میکند و ضریب تبدیل بدتر میشود.